Samo wykorzystanie narzędzia AI przy przygotowaniu dokumentacji przetargowej nie stanowi odrębnej podstawy wykluczenia wykonawcy. Ryzyko powstaje wtedy, gdy wykonawca przekazuje zamawiającemu informacje niezgodne z rzeczywistością albo nie weryfikuje treści dokumentów wygenerowanych przez narzędzie.
JEDZ i inne oświadczenia składane w postępowaniu są dokumentami, za których treść odpowiada wykonawca. Model językowy może pomóc przygotować strukturę dokumentu, ale nie posiada samodzielnie wiedzy o historii realizowanych przez wykonawcę usług, dokładnych datach, wartościach kontraktów czy zakresie obowiązków. Wygenerowanie wiarygodnie brzmiącego, lecz nieprawdziwego wpisu może mieć konsekwencje prawne niezależnie od tego, czy błąd powstał ręcznie, czy przy użyciu AI.
Największe ryzyko dotyczy informacji faktycznych
Problemem nie jest sposób sporządzenia dokumentu, lecz jego treść. Szczególnie ryzykowne są wykazy usług, robót i dostaw, w których trzeba podać dane dotyczące przedmiotu zamówienia, wartości, okresu realizacji i podmiotu, na rzecz którego wykonano świadczenie.
Model językowy może wygenerować prawdopodobnie brzmiącą nazwę projektu, zmienić jednostkę wartości, połączyć dwa podobne doświadczenia albo dopisać element zakresu, którego wykonawca faktycznie nie realizował. Jeżeli taki dokument zostanie następnie podpisany i złożony zamawiającemu, odpowiedzialność za jego treść ponosi wykonawca (kliknij pod więcej informacji: https://wygrajprzetarg.net/limit-waloryzacji-na-poziomie-2-w-wieloletnich-umowach-it-jak-skutecznie-zaskarzyc-projektowane-postanowienie/).
Przed złożeniem dokumentów wygenerowanych lub opracowanych przy użyciu AI należy przeprowadzić kontrolę obejmującą co najmniej:
- Weryfikację każdego faktu z dokumentem źródłowym lub rejestrem wewnętrznym.
- Sprawdzenie nazw zamawiających, dat, wartości i zakresu usług.
- Porównanie opisów doświadczenia z warunkami udziału określonymi w SWZ.
- Weryfikację podstaw wykluczenia wskazanych w JEDZ.
- Sprawdzenie, czy dokument nie zawiera informacji wygenerowanych bez potwierdzenia źródłowego.
- Weryfikację końcowej wersji przed jej podpisaniem kwalifikowanym podpisem elektronicznym.
Jest to szczególnie istotne w przypadku JEDZ. Oświadczenie stanowi wstępny dowód spełniania warunków udziału i braku podstaw wykluczenia. UZP wskazuje, że wykonawca jest zobowiązany do złożenia odpowiedniego oświadczenia wraz z ofertą lub wnioskiem.
Kiedy nieprawdziwa informacja może prowadzić do wykluczenia?
Art. 109 Pzp przewiduje fakultatywne podstawy wykluczenia, w tym przypadki związane z wprowadzeniem zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji dotyczących podstaw wykluczenia, spełniania warunków udziału lub kryteriów selekcji. Znaczenie konkretnej podstawy zależy od treści informacji, charakteru błędu, jego wpływu na postępowanie oraz tego, czy dana przesłanka została przewidziana przez zamawiającego w dokumentach zamówienia.
Nie każdy błąd w dokumencie wygenerowanym przez AI prowadzi więc do wykluczenia. Inaczej należy oceniać oczywistą omyłkę techniczną, inaczej brakujący element dokumentu, a jeszcze inaczej świadome lub zawinione przedstawienie nieprawdziwego doświadczenia. Kluczowe jest ustalenie skutków informacji i przesłanki prawnej wskazanej przez zamawiającego.
Warto również rozróżnić JEDZ od przedmiotowych środków dowodowych. Art. 107 Pzp reguluje składanie i uzupełnianie tych drugich. Co do zasady składa się je wraz z ofertą, a możliwość ich uzupełnienia zależy od tego, czy zamawiający przewidział ją w dokumentach zamówienia.
Bezpieczne użycie AI w postępowaniu oznacza zatem traktowanie modelu jako narzędzia redakcyjnego, a nie źródła danych o przedsiębiorstwie. Każda informacja faktyczna powinna pochodzić z dokumentów wykonawcy i zostać zweryfikowana przed podpisaniem. Ryzyko prawne nie wynika z samego użycia ChatGPT. Wynika z przekazania zamawiającemu nieprawdziwych lub nieweryfikowanych informacji.